De Simson S51 is een van de best gedocumenteerde klassiekers die er zijn — het VEB-fabrieksboekje uit Suhl geeft gewoon een volledige onderhoudstabel. Wij hebben die tabel opgehaald en cel voor cel uitgelezen, in plaats van over te schrijven wat er op fora circuleert.
Het belangrijkste getal staat meteen bovenaan: de mengsmering is 1:33 (3% olie) tijdens de eerste 500 km inrijperiode, en daarna 1:50 (2%). Dat onderscheid wordt vaak weggelaten, en het is precies waar een verse motor het verschil merkt.
Voor welke uitvoering geldt dit schema?
- Simson S51 alle uitvoeringen (S51/1, S51/2, S51/3; typecodes N, E, E/3, E/4, C, B1-3, B1-4, B2-4/1), bouwjaren ca. 1980–1990, met contactpunten- of elektronische ontsteking
Let op: S50 en Schwalbe KR51 (oudere M53-motorfamilie, ander carburateur-/motorplatform, niet onderzocht in dit bestand) vallen BUITEN scope. S70 (70cc boring op hetzelfde S51-frame) deelt in de brondocumenten LETTERLIJK dezelfde onderhoudstabel als S51, maar heeft afwijkende motorkerngetallen (boring 45mm i.p.v. 38mm, compressie 10,5:1 i.p.v. 9,5:1, ontstekingstijdstip 1,4mm i.p.v. 1,8mm vóór BDP, vermogen 4,1kW i.p.v. 2,72kW) — niet apart uitgesplitst, buiten scope van dit S51-bestand. S53/S83/SR50/SR80 (1990+, 12V-elektrische installatie met knipperlichten, deels CDI-ontsteking, SR-reeks met 3,00-12 wielen i.p.v. 2,75-16 en kortere 086-1-94-ketting) hebben een afwijkend schema/specs en zijn NIET onderzocht in dit bestand. S51 is de gekozen dominante variant: veruit de meest voorkomende Simson in een NL-onderdelencatalogus (intern precedent: data/fitment/model_tyre_sizes_pilot.csv regel 18 noemt 'dominant S50/S51' als merk-brede bandenmaat-term).
Specificaties in het kort
| Onderdeel | Fabrieksspecificatie |
|---|---|
| 2-taktolie | Mengsmering (geen autolube/oliepomp — vooraf zelf in de tank mengen): eerste 500 km 1:33 (3% olie, inrijperiode), daarna 1:50 (2% olie). Fabrieksolie was 'Hyzet' MZ 22 tweetaktolie (viscositeit 20–25 mm²/s bij 50°C). Voorgeschreven brandstof: VK Normal, ROZ 88 (destijds gelode DDR-benzine — de bron noemt geen modern loodvrij-equivalent) — minimaal 5 l per keer mengen bij de 1:33-verhouding (inrijperiode); tankinhoud 8,7 l (waarvan 0,8 l reserve) |
| Naafolie / transmissieolie | Getriebeöl GL 100 SAE 80 (viscositeit 100 mm²/s bij 40°C) of motorolie SAE 30–40 (60 mm²/s bij 50°C) of EP 80/EP 85 — smeert in hetzelfde oliebad ook de meerschijven-oliebadkoppeling (oliepeilschroef zit in het koppelingsdeksel) — 400 cm³ |
| Bougie | ZM14-260, elektrodenafstand 0,4 mm (DDR-fabrieksdesignatie — geen modern NGK/Bosch/Champion-kruisverwijzing gevonden in de gebruikte bronnen). Vervanging is conditiegestuurd (vervuild, oververhit, gescheurde isolator) — geen vast km-interval in de bron |
| Luchtfilter | Natluchtfilter FLP 62/1 met vezelgebreide vulling (oliegedrenkt element) — reinigen en oliën volgens schema; geen vervangingsinterval in de bron |
| Aandrijfriem (v-snaar) | Geen v-snaar: enkele-rollenketting-aandrijving. Ketting 086-1-110 (TGL 11 796) — DDR-fabrieksdesignatie, geen bevestigde moderne ISO/DIN-kruisverwijzing gevonden (SR50/1 en SR80/1 gebruiken de kortere 086-1-94, niet van toepassing op S51). Doorhang onderste kettingtrum ca. 20 mm met één persoon op het voertuig, bijstellen via de kettingspanners bij losse steekas. Ontstekingstijdstip 1,8 mm vóór BDP (bovenste dode punt, geldt voor alle S51-varianten). Contactpuntenafstand (bij ontsteking met contactpunten, niet bij elektronische ontsteking): 0,4 ± 0,05 mm — dit cijfer staat niet in de gebruikte Betriebsanleitung zelf (die geeft alleen het ontstekingstijdstip); het komt uit het aanvullende DDR-reparatiehandboek, zie notes_research. |
Het onderhoudsschema per kilometerstand
Klap een beurt open voor de taken en fabrieksspecificaties. Vaste ritme-beurten herhaal je telkens bij hetzelfde interval.
Beurt — 5.000 km
11 taken
| Taak | Actie | Specificatie |
|---|---|---|
| Ontstekingssysteem controleren en zo nodig bijstellen; smeervilt voor de contactpuntjes controleren (niet van toepassing bij elektronische ontsteking) | controleren | |
| Motor op de juiste carburateurafstelling controleren en carburateur op lekkage controleren, zo nodig bijstellen | controleren | |
| Elektrische installatie doorschakelen en controleren | controleren | |
| Bedieningselementen controleren en bijstellen | controleren | |
| Voor- en achterwiel op vrije loop controleren | controleren | |
| Aandrijfketting spannen en spoor van het wiel controleren | afstellen | |
| Laadtoestand en vloeistofniveau van de accu controleren | controleren | |
| Uitlaatdemper reinigen | reinigen | |
| Brandstoffilter in de benzinekraan reinigen | reinigen | |
| Aandrijfketting invetten of oliën | smeren | |
| Wiel- en stuurlagers, remmechanisme en tellerkabelaandrijving doorsmeren | smeren |
Beurt — 8.000 km
19 taken
| Taak | Actie | Specificatie |
|---|---|---|
| Bouten en moeren aan de motor natrekken en borgen (motorbevestiging, cilinderkopmoeren, carburateurbevestiging, uitlaatpijpbevestiging, klembouten kickstarter- en voetschakelhendel, bevestiging koppelingshendel, bouten in koppelingsdeksel, olieaftapplug, moer op aandrijftandwiel) | controleren | |
| Ontstekingssysteem controleren en zo nodig bijstellen; smeervilt voor de contactpuntjes controleren (niet van toepassing bij elektronische ontsteking) | controleren | |
| Motor op de juiste carburateurafstelling controleren en carburateur op lekkage controleren, zo nodig bijstellen | controleren | |
| Bouten en moeren aan het rijwielgedeelte natrekken (assen, klembouten linker glijbuis en onderste vorkgeleiding, bevestiging bovenste vorkgeleiding, stuurbevestiging, bevestiging spatborden/zadel/bagagedrager, moeren op de zwenkarm-lagerbout, federbeen-bevestiging, klembouten remhendels voor- en achterwielnaaf, bouten rubberelement motorophanging, klembanden uitlaatdemper, voetsteunen, voetrem-hendel, framebevestigingsbouten) | controleren | |
| Stuurhoofdlager controleren, zo nodig bijstellen | controleren | |
| Elektrische installatie doorschakelen en controleren | controleren | |
| Bedieningselementen controleren en bijstellen | controleren | |
| Voor- en achterwiel op vrije loop controleren | controleren | |
| Wiellagerspeling controleren | controleren | |
| Aandrijfketting spannen en spoor van het wiel controleren | afstellen | |
| Laadtoestand en vloeistofniveau van de accu controleren | controleren | |
| Oliepeil in de versnellingsbak controleren | controleren | |
| Natluchtfilter reinigen en oliën | reinigen | |
| Brandstoffilter in de benzinekraan reinigen | reinigen | |
| Olie in de versnellingsbak verversen | vervangen | |
| Aandrijfketting invetten of oliën | smeren | |
| Wiel- en stuurlagers, remmechanisme en tellerkabelaandrijving doorsmeren | smeren | |
| Bowdenkabels en tellerkabel oliën | smeren | |
| Gashendel (draaigreep) doorsmeren | smeren |
Beurt — 11.000 km
11 taken
| Taak | Actie | Specificatie |
|---|---|---|
| Ontstekingssysteem controleren en zo nodig bijstellen; smeervilt voor de contactpuntjes controleren (niet van toepassing bij elektronische ontsteking) | controleren | |
| Motor op de juiste carburateurafstelling controleren en carburateur op lekkage controleren, zo nodig bijstellen | controleren | |
| Elektrische installatie doorschakelen en controleren | controleren | |
| Bedieningselementen controleren en bijstellen | controleren | |
| Voor- en achterwiel op vrije loop controleren | controleren | |
| Aandrijfketting spannen en spoor van het wiel controleren | afstellen | |
| Laadtoestand en vloeistofniveau van de accu controleren | controleren | |
| Uitlaatdemper reinigen | reinigen | |
| Brandstoffilter in de benzinekraan reinigen | reinigen | |
| Aandrijfketting invetten of oliën | smeren | |
| Wiel- en stuurlagers, remmechanisme en tellerkabelaandrijving doorsmeren | smeren |
Grote beurt — 15.000 km (vanaf hier herhaalt dit volledige takenpakket elke 5.000 km)
20 taken
| Taak | Actie | Specificatie |
|---|---|---|
| Bouten en moeren aan de motor natrekken en borgen (motorbevestiging, cilinderkopmoeren, carburateurbevestiging, uitlaatpijpbevestiging, klembouten kickstarter- en voetschakelhendel, bevestiging koppelingshendel, bouten in koppelingsdeksel, olieaftapplug, moer op aandrijftandwiel) | controleren | |
| Ontstekingssysteem controleren en zo nodig bijstellen; smeervilt voor de contactpuntjes controleren (niet van toepassing bij elektronische ontsteking) | controleren | |
| Motor op de juiste carburateurafstelling controleren en carburateur op lekkage controleren, zo nodig bijstellen | controleren | |
| Bouten en moeren aan het rijwielgedeelte natrekken (assen, klembouten linker glijbuis en onderste vorkgeleiding, bevestiging bovenste vorkgeleiding, stuurbevestiging, bevestiging spatborden/zadel/bagagedrager, moeren op de zwenkarm-lagerbout, federbeen-bevestiging, klembouten remhendels voor- en achterwielnaaf, bouten rubberelement motorophanging, klembanden uitlaatdemper, voetsteunen, voetrem-hendel, framebevestigingsbouten) | controleren | |
| Stuurhoofdlager controleren, zo nodig bijstellen | controleren | |
| Elektrische installatie doorschakelen en controleren | controleren | |
| Bedieningselementen controleren en bijstellen | controleren | |
| Voor- en achterwiel op vrije loop controleren | controleren | |
| Wiellagerspeling controleren | controleren | |
| Aandrijfketting spannen en spoor van het wiel controleren | afstellen | |
| Laadtoestand en vloeistofniveau van de accu controleren | controleren | |
| Oliepeil in de versnellingsbak controleren | controleren | |
| Natluchtfilter reinigen en oliën | reinigen | |
| Uitlaatdemper reinigen | reinigen | |
| Brandstoffilter in de benzinekraan reinigen | reinigen | |
| Olie in de versnellingsbak verversen | vervangen | |
| Aandrijfketting invetten of oliën | smeren | |
| Wiel- en stuurlagers, remmechanisme en tellerkabelaandrijving doorsmeren | smeren | |
| Bowdenkabels en tellerkabel oliën | smeren | |
| Gashendel (draaigreep) doorsmeren | smeren |
Slijtdelen buiten het vaste schema
- Remschoenen (voor/achter, mechanische trommelrem) vervangen — wanneer de remvoering versleten is tot de slijtagegrens
- Banden vervangen — bij onvoldoende profieldiepte of zichtbare schade
- Aandrijfketting vervangen — bij scheuren in de schakels of kapotte rollen (zichtbare slijtage/beschadiging bij de kettingcontrole)
Het schema loopt niet in gelijke stappen
Let op: de fabriekstabel gebruikt 5.000 / 8.000 / 11.000 / 15.000 km — geen gelijkmatige reeks. Vanaf 15.000 km herhaalt het 15.000 km-werk zich elke 5.000 km. Dat staat er letterlijk zo in.
Wat je vooral goed moet doen
- Versnellingsbakolie: GL 100 SAE 80 (of een SAE 30–40 motorolie), 400 cm³. In datzelfde oliebad draait ook de natte meerschijvenkoppeling — dus de olie bepaalt hoe je koppeling pakt.
- Contactpunten: 0,4 ± 0,05 mm. Ontstekingstijdstip 1,8 mm vóór BDP.
- Luchtfilter: een nat, oliegedrenkt element (FLP 62/1) — reinigen en opnieuw inoliën, niet vervangen.
De bougie: eerlijk verhaal
De fabrieksopgave is de DDR-code ZM14-260, elektrodeafstand 0,4 mm. In de fabrieksdocumenten staat geen moderne NGK-, Bosch- of Champion-kruisverwijzing, en die verzinnen wij niet. De gangbare equivalent is de NGK B6HS (of de ontstoorde BR6HS) — dezelfde warmtegraad en dezelfde elektrodeafstand als de Puch Maxi en de Tomos A35 uit dezelfde klasse, allebei wél met een fabrieksopgave. Rijd je opgevoerd, kies dan kouder — zie hieronder.
Welke warmtegraad heb jij nodig?
Bij een tweetakt is de bougie geen vast gegeven. De fabrieksopgave hierboven geldt voor een standaard blok — snorfiets of 45 km/h. Maar zodra er een getunede cilinder, een andere uitlaat of een grotere carburateur op zit, maakt je motor meer warmte, en dan heb je een koudere bougie nodig.
Bij NGK betekent koeler een hóger getal: een B8HS is kouder dan een B7HS, die weer kouder is dan een B6HS.
- Standaard (snor / 45 km/h): de fabrieksbougie.
- Licht opgevoerd (uitlaat, filter, iets grotere sproeier): één stap kouder.
- Fors opgevoerd (cilinderkit, race-uitlaat, grote carburateur): twee stappen kouder.
De fout die geld kost, is maar één kant op. Zit je bougie te koud, dan loopt hij zwart en nat aan en hapert hij — vervelend, maar je draait 'm er zo uit. Zit hij te heet op een opgevoerd blok, dan krijg je zelfontbranding en brandt je zuiger door. Twijfel je? Kies dan de koudere.
Lees de bougie na een stevige rit: lichtbruin is goed, wit/blaren is te heet (koudere bougie én je mengsel controleren), zwart en nat is te koud of te vet.
Wat heb je nodig?
- Tweetaktolie: Putoline Classic Scooter (1 l) — voor de mengsmering — 1:33 de eerste 500 km, daarna 1:50
- Versnellingsbakolie: Putoline 80W GP80 (1 l) — de fabriek schrijft GL 100 SAE 80 voor — 400 cm³; dit bad smeert ook de koppeling
- Luchtfilter Simson S51 — nat element — reinigen en opnieuw inoliën
- Luchtfilterolie — voor het natte filterelement
- Bougie: NGK B6HS — gangbare equivalent van de DDR-code ZM14-260 — 0,4 mm. Opgevoerd? Kies een koudere
- Contactpunten en ontstekingsdelen — puntjes afstellen op 0,4 mm
- Kettingen — de S51 heeft kettingaandrijving — speling ca. 20 mm
Bron: de originele Simson Betriebsanleitung voor de Baureihe S51 en S70 (VEB Fahrzeug- und Jagdwaffenwerk 'Ernst Thälmann', Suhl — IFA), aangevuld met een DDR-werkplaatsboek voor de puntjesafstand. De onderhoudstabel is kruisje voor kruisje op x-coördinaat uitgelezen. Simson bestaat sinds 2002 niet meer als voertuigfabrikant; er is geen rechthebbende die deze documenten vrij herdistribueerbaar heeft gemaakt.
Stel je onderhoudspakket samen
15% pakketkortingAlles voor deze beurt in één keer in je winkelwagen, met 15% korting op het hele pakket. Elke regel is uitwisselbaar — goedkoper of juist een A-merk, jij kiest — en je vinkt af wat je niet nodig hebt. Prijzen en voorraad zijn live.
Printbare werkplaats-checklist voor de Simson S51 50cc 2-takt (DDR-bromfiets/kleinkrafrad)
Vink af tijdens de beurt. Deze lijst volgt de indeling die we zelf in de werkplaats gebruikten, ingevuld met het schema van jouw model.
Beurt — 5.000 km
- Ontstekingssysteem controleren en zo nodig bijstellen; smeervilt voor de contactpuntjes controleren (niet van toepassing bij elektronische ontsteking)
- Motor op de juiste carburateurafstelling controleren en carburateur op lekkage controleren, zo nodig bijstellen
- Elektrische installatie doorschakelen en controleren
- Bedieningselementen controleren en bijstellen
- Voor- en achterwiel op vrije loop controleren
- Aandrijfketting spannen en spoor van het wiel controleren
- Laadtoestand en vloeistofniveau van de accu controleren
- Uitlaatdemper reinigen
- Brandstoffilter in de benzinekraan reinigen
- Aandrijfketting invetten of oliën
- Wiel- en stuurlagers, remmechanisme en tellerkabelaandrijving doorsmeren
Beurt — 8.000 km
- Bouten en moeren aan de motor natrekken en borgen (motorbevestiging, cilinderkopmoeren, carburateurbevestiging, uitlaatpijpbevestiging, klembouten kickstarter- en voetschakelhendel, bevestiging koppelingshendel, bouten in koppelingsdeksel, olieaftapplug, moer op aandrijftandwiel)
- Ontstekingssysteem controleren en zo nodig bijstellen; smeervilt voor de contactpuntjes controleren (niet van toepassing bij elektronische ontsteking)
- Motor op de juiste carburateurafstelling controleren en carburateur op lekkage controleren, zo nodig bijstellen
- Bouten en moeren aan het rijwielgedeelte natrekken (assen, klembouten linker glijbuis en onderste vorkgeleiding, bevestiging bovenste vorkgeleiding, stuurbevestiging, bevestiging spatborden/zadel/bagagedrager, moeren op de zwenkarm-lagerbout, federbeen-bevestiging, klembouten remhendels voor- en achterwielnaaf, bouten rubberelement motorophanging, klembanden uitlaatdemper, voetsteunen, voetrem-hendel, framebevestigingsbouten)
- Stuurhoofdlager controleren, zo nodig bijstellen
- Elektrische installatie doorschakelen en controleren
- Bedieningselementen controleren en bijstellen
- Voor- en achterwiel op vrije loop controleren
- Wiellagerspeling controleren
- Aandrijfketting spannen en spoor van het wiel controleren
- Laadtoestand en vloeistofniveau van de accu controleren
- Oliepeil in de versnellingsbak controleren
- Natluchtfilter reinigen en oliën
- Brandstoffilter in de benzinekraan reinigen
- Olie in de versnellingsbak verversen
- Aandrijfketting invetten of oliën
- Wiel- en stuurlagers, remmechanisme en tellerkabelaandrijving doorsmeren
- Bowdenkabels en tellerkabel oliën
- Gashendel (draaigreep) doorsmeren
Beurt — 11.000 km
- Ontstekingssysteem controleren en zo nodig bijstellen; smeervilt voor de contactpuntjes controleren (niet van toepassing bij elektronische ontsteking)
- Motor op de juiste carburateurafstelling controleren en carburateur op lekkage controleren, zo nodig bijstellen
- Elektrische installatie doorschakelen en controleren
- Bedieningselementen controleren en bijstellen
- Voor- en achterwiel op vrije loop controleren
- Aandrijfketting spannen en spoor van het wiel controleren
- Laadtoestand en vloeistofniveau van de accu controleren
- Uitlaatdemper reinigen
- Brandstoffilter in de benzinekraan reinigen
- Aandrijfketting invetten of oliën
- Wiel- en stuurlagers, remmechanisme en tellerkabelaandrijving doorsmeren
Grote beurt — 15.000 km (vanaf hier herhaalt dit volledige takenpakket elke 5.000 km)
- Bouten en moeren aan de motor natrekken en borgen (motorbevestiging, cilinderkopmoeren, carburateurbevestiging, uitlaatpijpbevestiging, klembouten kickstarter- en voetschakelhendel, bevestiging koppelingshendel, bouten in koppelingsdeksel, olieaftapplug, moer op aandrijftandwiel)
- Ontstekingssysteem controleren en zo nodig bijstellen; smeervilt voor de contactpuntjes controleren (niet van toepassing bij elektronische ontsteking)
- Motor op de juiste carburateurafstelling controleren en carburateur op lekkage controleren, zo nodig bijstellen
- Bouten en moeren aan het rijwielgedeelte natrekken (assen, klembouten linker glijbuis en onderste vorkgeleiding, bevestiging bovenste vorkgeleiding, stuurbevestiging, bevestiging spatborden/zadel/bagagedrager, moeren op de zwenkarm-lagerbout, federbeen-bevestiging, klembouten remhendels voor- en achterwielnaaf, bouten rubberelement motorophanging, klembanden uitlaatdemper, voetsteunen, voetrem-hendel, framebevestigingsbouten)
- Stuurhoofdlager controleren, zo nodig bijstellen
- Elektrische installatie doorschakelen en controleren
- Bedieningselementen controleren en bijstellen
- Voor- en achterwiel op vrije loop controleren
- Wiellagerspeling controleren
- Aandrijfketting spannen en spoor van het wiel controleren
- Laadtoestand en vloeistofniveau van de accu controleren
- Oliepeil in de versnellingsbak controleren
- Natluchtfilter reinigen en oliën
- Uitlaatdemper reinigen
- Brandstoffilter in de benzinekraan reinigen
- Olie in de versnellingsbak verversen
- Aandrijfketting invetten of oliën
- Wiel- en stuurlagers, remmechanisme en tellerkabelaandrijving doorsmeren
- Bowdenkabels en tellerkabel oliën
- Gashendel (draaigreep) doorsmeren
Uitgevoerd door: __________________ Gecontroleerd: __________________
Onderdelen en vloeistoffen voor de Simson S51 50cc 2-takt (DDR-bromfiets/kleinkrafrad) bestel je op wheelerworks.nl — het volledige onderhoudsschema staat op wheelerworks.nl/advies/onderhoudsschema-simson-s51/
