Hydraulische fietsrem ontluchten: stap voor stap

Een hydraulische schijfrem werkt met vloeistof die je niet kunt samendrukken. Zit er lucht in, dan pers je die samen in plaats van de zuigers en voelt de rem sponzig. Ontluchten haalt de lucht eruit en ververst de vloeistof.

Is het lucht, of iets anders?

Lucht — de hendel voelt veerkrachtig en komt dicht bij het stuur, maar wordt harder als je snel achter elkaar knijpt.
Versleten blokjes — de hendel voelt juist vast aan, maar het aangrijppunt ligt steeds verder naar binnen. Zie je nauwelijks remmateriaal meer op de rugplaat, dan zijn ze op; zie fietsremmen afstellen.
Lek of vervuiling — een vochtige plek bij hendel, leiding of klauw, of blokjes die piepen terwijl de hendel hard is. Verhelp dat eerst.

Twee vloeistofwerelden die je nooit mengt

Fietsremmen draaien op minerale olie of op DOT-remvloeistof; die zijn niet uitwisselbaar, want de een tast de afdichtingen van de ander aan. Op het hendelhuis of de remklauw staat wat erin hoort — dat is doorslaggevend, niet het merklogo.

Minerale olie — gangbaar bij Shimano, Magura en Tektro/TRP. Er is geen norm voor: elk merk heeft zijn eigen olie, dus meng ook die onderling niet. De kleurstof is een hint, geen specificatie.
DOT 4 of DOT 5.1 — gangbaar bij SRAM/Avid, Hope en een deel van het Formula-programma. Glycolbasis: tast lak aan en trekt vocht aan, waardoor het kookpunt daalt. Ouder dan een jaar of twee: verversen, ook ongeopend. DOT 5 is siliconenolie en hoort hier niet in.

Wat je klaarlegt

Ontluchtset — trechter of cup voor de hendel, spuit met slangetje voor de klauw, plus adapters van jouw remmerk.
Bleedblok — neemt de plaats van blokjes en schijf in, zodat de zuigers niet te ver uitlopen.
De juiste sleutel — die exact op het ontluchtnippeltje past (vaak 7 of 8 mm) en de maat van de ontluchtschroef.
Isopropylalcohol, doeken, handschoenen en een bril — bij DOT ook een doek over het frame.

Ontluchten met trechter en spuit

De werkwijze van de meeste minerale-oliesystemen. Zet bij een e-bike eerst het systeem uit en neem de accu eruit: in sommige remhendels zit een motorsensor (zie e-bike accu-onderhoud).

Wiel eruit, zuigers voorzichtig terugduwen, blokjes eruit en het bleedblok ertussen. Leg ze ver van olie weg.
Draai de hendel tot het reservoir waterpas staat en de ontluchtpoort bovenaan zit; maak hem schoon.
Draai de ontluchtschroef eruit, schroef de trechter erin, vul hem halfvol met verse vloeistof en zet de afsluiter open.
Zet de spuit op het ontluchtnippeltje en duw eerst de lucht uit de spuit zelf, tot er alleen vloeistof in het slangetje staat.
Open het nippeltje een achtste tot een kwartslag en duw de vloeistof rustig van beneden naar boven, tot er in de trechter geen belletjes meer bovenkomen.
Sluit het nippeltje voordat je de druk van de spuit haalt. Andersom zuigt de klauw meteen weer lucht naar binnen.
Tik met een schroevendraaiersteel langs leiding en klauw en knijp de hendel een paar keer kort in; restbelletjes komen als fijn schuim boven. Blijf bijvullen.
Sluit de trechter af, schroef hem eruit en draai de ontluchtschroef met O-ring terug: handvast en dan een klein stukje aan.
Neem alles af met isopropylalcohol, bleedblok eruit, blokjes en wiel terug, en knijp tot de hendel vast aanvoelt en de schijf vrij loopt.

Twee spuiten in plaats van een trechter

DOT-systemen ontlucht je meestal met twee spuiten: een op de hendelpoort, een op de klauw, allebei halfvol en luchtvrij. Je duwt en trekt de vloeistof heen en weer, en sluit beide poorten voor je losneemt. Hoeveelheden verschillen per model: zie de handleiding.

Inremmen

Rem daarna twintig keer vanaf matige snelheid af zonder te blokkeren, met tijd om af te koelen; de remkracht loopt merkbaar op. Oude vloeistof is klein chemisch afval.

De klassieke fouten

Olie op de blokjes — die komen niet meer goed; vervangen is de enige betrouwbare route. De schijf zelf reinig je met isopropylalcohol.
De verkeerde vloeistof — DOT in een minerale-oliesysteem of andersom tast de afdichtingen aan, en dan vervang je geen flesje maar de hele rem.
Bleedblok vergeten — de zuigers lopen te ver uit en het systeem raakt overvol; daarna slepen de blokjes of passen ze niet meer.
Niet nagelopen — kijk of de leiding droog is en de hendel na een nacht nog hard is.