Een fiets heeft geen fabriekstabel met kilometermijlpalen zoals een scooter. Wat hij wél heeft, zijn onderdelen met echte fabrieksvoorschriften — en die bepalen je onderhoud. Niet het merk op je frame, maar de naaf, de rem en de aandrijving die erin zitten.
Daarom is deze pagina niet ingedeeld per model, maar per systeem. Kijk eerst wat jouw fiets heeft: een Shimano Nexus naaf of derailleur, een rollerbrake, terugtraprem of schijfrem, en een ketting of een Gates-riem.
Voor welke uitvoering geldt dit schema?
- Shimano Nexus/Inter interne naaf, oudere generatie 7- en 8-speed (SG-C6000-8C/8R, SG-C3000-7C/7R, met SB-8S20-A/SB-C3000-7-remnaaf-varianten) — dealer's manual DM-SG0003
- Shimano Nexus interne naaf, huidige generatie (SG-C6001-8, SG-C6011-8, SG-C7000-5, SG-C7002-5, SG-S7001-8, SG-S7001-11) — dealer's manual DM-CASG004
- Shimano Roller Brake / Inter-M (BR-C6000, BR-C6050-F, BR-C6060-F, BR-C3000, BR-C3010, BR-IM31, BR-IM35) — dealer's manual DM-HRB001
- Shimano kettingaandrijving: montage/kwalitatieve slijtagecontrole (DM-CN0001, DM-CN0002) + de TL-CN42 kettingslijtage-indicator als aanbevolen gereedschap
- Shimano schijfrem, hydraulisch (BR-M6000/BR-M7000, BR-MT200/BR-MT400/BR-MT420/BR-MT500 — dealer's manual DM-MBBR001) en mechanisch (BR-TX805, BR-M375 — dealer's manual DM-BR0007)
- Shimano STEPS e-bike-aandrijfunit: algemene dealer's manual (DM-DUE001) — geldt generiek voor de DU-E5000/E6100/E8000/EP8-familie voor zover deze manual raadpleegt
- Bosch eBike Systems aandrijving + accu, op basis van de publieke service- en accuzorg-pagina's van bosch-ebike.com (Active/Performance Line-motoren, PowerPack/PowerTube-accu's)
- Gates Carbon Drive riemaandrijving (CDX/CDN), inclusief de spanningstabel voor de combinatie met een interne versnellingsnaaf
- Shimano terugtraprem CB-E110 (E-type coaster brake)
Let op: NIET apart geverifieerd: Shimano Nexus 3- en 4-speed kleinere naven (bijv. SG-3C41, SG-C3001-3) en Alfine-naven (SG-S700/S501) — alleen de 7- en 8-speed Nexus/Inter-lijn is met brontekst bevestigd. Het is aannemelijk dat dezelfde smeerclausule geldt (Shimano hergebruikt die tekst vrijwel woordelijk in alle geraadpleegde Inter/Nexus-handleidingen), maar dat is een aanname, geen citaat — zie gaps. Rohloff Speedhub (duurdere alternatieve interne naaf) is niet onderzocht. Velgremmen (V-brake/caliper) zijn wel genoemd maar ZONDER cijfermatige Shimano-slijtagemaat — alleen schijfremmen hebben een bevestigd getal. Andere e-bike-aandrijfmerken dan Shimano STEPS en Bosch (bijv. Yamaha, Brose, Bafang, Impulse/Derby Cycle) zijn niet onderzocht. SRAM/Enviolo (traploze naven) zijn niet onderzocht — de opdracht vroeg specifiek naar Shimano Nexus/Inter.
Wat de fabrikant écht voorschrijft
We hebben dit opgezocht in de dealer's manuals van Shimano, Bosch en Gates zelf — niet overgeschreven van een blog. Dat leverde harde getallen op, én een paar verrassingen: op twee van de meest gezochte punten schrijft Shimano namelijk helemaal niets voor.
| Onderdeel | Wat de fabrikant zegt |
|---|---|
| Nexus naaf (huidige generatie) | Olie verversen jaarlijks, of elke 2.000 km bij intensief gebruik. 25 ml, en uitsluitend SG-S700 OIL — Shimano waarschuwt expliciet tegen ander smeermiddel (olielekkage en schakelstoringen). |
| Nexus naaf (oudere 7-/8-speed) | Eerste beurt na 1.000 km, daarna jaarlijks (of elke 2.000 km bij zwaar gebruik), met de WB-onderhoudsoliesét. |
| Rollerbrake | ⚠️ Géén vast interval. Shimano zegt: opnieuw invetten bij symptomen — abnormaal geluid, of remkracht die opvallend sterk of zwak is. De veelgeciteerde 'elke 2 jaar' staat niet in Shimano's eigen handleiding. |
| Kettingslijtage | ⚠️ Géén percentage. Shimano's dealer's manual geeft alleen een kwalitatieve controle en verwijst naar de eigen kettingslijtage-indicator. De 0,5% / 0,75% / 1,0% die je overal leest komt niet uit Shimano's documentatie — en de bronnen die het roepen spreken elkaar tegen. Meten is dus het enige eerlijke antwoord. |
| Schijfremblokken | Nieuw 2,0 mm → vervangen bij 0,5 mm of minder. Remschijf vervangen onder 1,5 mm. (Identiek in Shimano's hydraulische én mechanische handleiding.) |
| Gates riemaandrijving | Riemspanning 35–50 Hz (28–40 lbs) bij een interne versnellingsnaaf. Geen km-interval: vervangen op zicht (haaientanden, ontbrekende tanden, blootliggende koorden, scheuren). |
| Bosch e-bike | Eerste inspectie na ±4 weken of 300 km. Het vervolginterval stelt je dealer in — Bosch publiceert daar zelf geen vast getal voor. Accu bewaren op 30–60% lading, bij 0–20 °C; laden mag tussen 0 en 40 °C. |
| Terugtraprem | Géén vast interval: invetten als het wiel stroef gaat lopen. Nooit aan de binnenkant van de naaf smeren — dan verlies je remwerking. |
Het onderhoudsschema per kilometerstand
Klap een beurt open voor de taken en fabrieksspecificaties. Vaste ritme-beurten herhaal je telkens bij hetzelfde interval.
Naafbeurt — oudere Nexus/Inter-naaf (7-/8-speed): na 1.000 km vanaf eerste gebruik, dan jaarlijks
1 taak
| Taak | Actie | Specificatie |
|---|---|---|
| Interne naafeenheid oliën/smeren | smeren | WB maintenance oil set (Y00298010): interne eenheid onderdompelen tot aan ringwielunit 1 (vulhoogte 95 mm), 90 sec. laten intrekken, 60 sec. laten uitlekken. Alternatief: SHIMANO internal geared hub grease / smeerkit. — vulhoogte 95 mm in de meegeleverde bak |
Naafbeurt — huidige Nexus-naaf (SG-C6001/SG-C6011/SG-C7000/SG-C7002/SG-S7001): jaarlijks vanaf eerste gebruik, of elke 2.000 km bij intensief gebruik
2 taken
| Taak | Actie | Specificatie |
|---|---|---|
| Olie in de naaf verversen | vervangen | uitsluitend SG-S700 OIL — 'do not use oil other than SG-S700 OIL' (Shimano waarschuwt voor olielekkage en schakelstoringen bij ander smeermiddel) — 25 ml, geïnjecteerd via de ontluchtingsnippel (oil port) met een injectiespuit — wiel hoeft niet gedemonteerd |
| Kogelhouders, borgring, remschoen en rondsel invetten (na de oliebeurt) | smeren | Grease (Y04130100) |
Eerste inspectie e-bike (Bosch-aandrijfsysteem): na circa 4 weken of 300 km, door de vakhandel
1 taak
| Taak | Actie | Specificatie |
|---|---|---|
| Eerste inspectie van de e-bike door de dealer | controleren |
Slijtdelen buiten het vaste schema
- Rollerbrake opnieuw laten smeren met speciaal rollerbrake-vet — bij symptomen: abnormaal geluid tijdens remmen, of remkracht die abnormaal sterk of abnormaal zwak is. Shimano geeft in de dealer's manual GEEN vast interval in km of tijd — alleen 'ask the place of purchase to grease the mechanism with special roller brake grease'. Toepassing is ca. 5 g vet via het smeergaatje.
- Terugtraprem (CB-E110) invetten — als het wiel stroef/zwaar gaat lopen. Shimano geeft geen vast interval. NIET aan de binnenkant van de naaf zelf smeren — dat is een fabrieks-afgedicht mechanisme en het vet loopt er dan weer uit.
- Ketting vervangen — bij slijtage/rek. Shimano's eigen dealer's manual noemt alleen een kwalitatieve controle ('check the chain for elongation due to wear... consult a dealer'), zonder gepubliceerd rek-percentage in de geraadpleegde teksten. Praktisch: gebruik een kettingslijtage-indicator (Shimano TL-CN42) en vervang bij twijfel.
- Ketting + tandwielen/rondsels samen vervangen — als de ketting tijdens gebruik van de tandwielen/rondsels blijft lopen — nooit alleen één onderdeel vervangen
- Schijfremblokken vervangen — bij een blokdikte van 0,5 mm of minder (nieuw: 2,0 mm). Onafhankelijk bevestigd in zowel de hydraulische (DM-MBBR001) als de mechanische (DM-BR0007) dealer's manual. Geen km-/tijdsinterval — controleer bij geluid tijdens remmen.
- Schijfremrotor vervangen — bij een rotordikte van 1,5 mm of minder, of zodra het aluminium kernmateriaal zichtbaar wordt
- Velgremblokken (rim brake/caliper) vervangen — zodra de slijtage-indicatorgroef in het blokoppervlak verdwenen is — GEEN Shimano-cijfermatige mm-limiet gevonden in de geraadpleegde bronnen (zie gaps); minder relevant voor de dominante Nexus+rollerbrake/terugtraprem-combinatie op NL-stadsfietsen
- Gates Carbon Drive-riem vervangen — bij zichtbare slijtage: asymmetrische vorm, 'shark tooth'-vertanding, ontbrekende tand(en), doorgesleten weefsel met blote polymeerkern, blootliggende carbon-vezelkoorden, of scheuren. Gates geeft GEEN kilometer- of tijdsinterval — alleen periodieke visuele inspectie ('inspect before each usage'). Kleurverlies (blauw vervaagt) is GEEN slijtage-indicatie.
- Gates-tandwielen (MudPort/CenterTrack) vervangen — bij zichtbare tandslijtage (visuele vergelijking met de voorbeeldillustraties in de Gates-handleiding) — geen maatvoering gegeven
- Crank-boutjes (Shimano STEPS) natrekken — na circa 100 km rijden vanaf montage, en daarna periodiek. Shimano geeft geen vast km-/tijdsinterval voor het vervolg-'periodiek', alleen de 100 km-check na montage. Aanhaalmoment: 12-14 N·m.
Waarom die twee 'ontbrekende' getallen belangrijk zijn
Bijna elke fietsblog vertelt je dat je een rollerbrake elke twee jaar moet doorsmeren en je ketting bij 0,75% rek moet vervangen. Wij hebben het opgezocht in de bron: Shimano schrijft geen van beide voor. Ze noemen een symptoom (geluid, minder remkracht) en een meetinstrument.
Dat is geen slap antwoord — het is een beter antwoord. Een ketting die 5.000 km in de regen heeft gelegen is verder heen dan een die 15.000 km droog en gesmeerd is gereden. Kilometers zeggen weinig; meten zegt alles. Een kettingslijtagemeter kost je een tientje en bespaart je een cassette van veertig euro — want een versleten ketting vreet je tandwielen op, en dan moet je ze allebei vervangen.
De praktische volgorde
- Elke rit: bandenspanning en remmen (de goedkoopste onderhoudsbeurt die er is).
- Maandelijks: ketting reinigen en smeren. Gebruik géén agressieve reiniger — Shimano waarschuwt uitdrukkelijk dat alkalische of zure middelen je ketting kunnen laten breken.
- Elk seizoen: ketting meten, remblokken en kabels nakijken.
- Jaarlijks (of elke 2.000 km): de Nexus-naaf, met de juiste olie.
Meer over de losse klussen: ketting smeren en vervangen, remmen afstellen, versnellingen afstellen en e-bike accu onderhoud.
Wat heb je nodig?
- Shimano naafvet voor Nexus-naven (100 g) — voor de jaarlijkse naafbeurt — Shimano waarschuwt uitdrukkelijk tegen ander smeermiddel
- Rollerbrake-vet (110 g) — géén vast interval — invetten bij geluid of afnemende remkracht
- Kettingslijtagemeter — het enige eerlijke antwoord op 'wanneer is mijn ketting op?' — en hij redt je cassette
- Ketting KMC Z410 (1/2 × 1/8") — stadsfiets / naafversnelling — anti-roest — de standaardketting voor een fiets met naafversnelling of terugtraprem
- Schijfremblokken (Shimano Deore) — nieuw 2,0 mm — vervangen bij 0,5 mm of minder
- Velgremblokken (V-brake)
- Kettingolie en smeermiddelen — géén agressieve reinigers — Shimano waarschuwt dat die je ketting kunnen laten breken
- Remkabels
- Versnellingskabels
- Buitenbanden
- Algemeen: fiets onderhoud — wat moet je wanneer doen?
Bron: de dealer's manuals van Shimano zelf (si.shimano.com — DM-CASG004 en DM-SG0003 voor de Nexus-naven, DM-HRB001 voor de rollerbrake, DM-MBBR001 en DM-BR0007 voor de schijfremmen, DM-CN0001/DM-CN0002 voor de ketting), de officiële service- en accuzorgpagina's van Bosch eBike Systems, en de eigen owner's manual van Gates Carbon Drive. Waar een fabrikant géén interval voorschrijft, staat dat er ook zo bij — we vullen dat niet in met wat er toevallig op internet circuleert.
Stel je onderhoudspakket samen
15% pakketkortingAlles voor deze beurt in één keer in je winkelwagen, met 15% korting op het hele pakket. Elke regel is uitwisselbaar — goedkoper of juist een A-merk, jij kiest — en je vinkt af wat je niet nodig hebt. Prijzen en voorraad zijn live.
Printbare werkplaats-checklist voor de Stadsfiets / e-bike (Shimano Nexus, rollerbrake, ketting- of riemaandrijving)
Vink af tijdens de beurt. Deze lijst volgt de indeling die we zelf in de werkplaats gebruikten, ingevuld met het schema van jouw model.
Naafbeurt — oudere Nexus/Inter-naaf (7-/8-speed): na 1.000 km vanaf eerste gebruik, dan jaarlijks
- Interne naafeenheid oliën/smeren (WB maintenance oil set (Y00298010): interne eenheid onderdompelen tot aan ringwielunit 1 (vulhoogte 95 mm), 90 sec. laten intrekken, 60 sec. laten uitlekken. Alternatief: SHIMANO internal geared hub grease / smeerkit. vulhoogte 95 mm in de meegeleverde bak)
Naafbeurt — huidige Nexus-naaf (SG-C6001/SG-C6011/SG-C7000/SG-C7002/SG-S7001): jaarlijks vanaf eerste gebruik, of elke 2.000 km bij intensief gebruik
- Olie in de naaf verversen (uitsluitend SG-S700 OIL — 'do not use oil other than SG-S700 OIL' (Shimano waarschuwt voor olielekkage en schakelstoringen bij ander smeermiddel) 25 ml, geïnjecteerd via de ontluchtingsnippel (oil port) met een injectiespuit — wiel hoeft niet gedemonteerd)
- Kogelhouders, borgring, remschoen en rondsel invetten (na de oliebeurt) (Grease (Y04130100))
Eerste inspectie e-bike (Bosch-aandrijfsysteem): na circa 4 weken of 300 km, door de vakhandel
- Eerste inspectie van de e-bike door de dealer
Uitgevoerd door: __________________ Gecontroleerd: __________________
Onderdelen en vloeistoffen voor de Stadsfiets / e-bike (Shimano Nexus, rollerbrake, ketting- of riemaandrijving) bestel je op wheelerworks.nl — het volledige onderhoudsschema staat op wheelerworks.nl/advies/onderhoudsschema-stadsfiets/
